UzLocal
2026-yil 21-oktyabrda imzolangan · 2027-yil 22-aprelda kuçga kiradi

Yangi özbek alifbosi

2026-yil 21-oktyabrda prezident yangi özbek alifbosi töğrisidagi qonunni imzoladi: 26 ta harf va uçta harf birikmasi örniga 28 ta harf va tutuq belgisi. Törtta harf birikmasi diakritik belgili harflarga almaşadi, meʼyorlar 2027-yil 22-aprelda kuçga kiradi.

Nima özgaradi

Amaldagi 26 harf va uçta harf birikmasi örniga alifbo 28 harf va bitta apostrofdan iborat böladi. Faqat törtta birikma özgaradi — qolgan harflar özgarişsiz qoladi.

AvvalgiYangiMisol
  • Sh shŞ şshakar → şakar
  • Ch chÇ çchoy → çoy
  • Oʻ oʻÖ öOʻzbekiston → Özbekiston
  • Gʻ gʻĞ ğgʻoya → ğoya

NG masalasi yopildi: u endi alohida harf emas. 2021-yilgi loyihada u alohida belgi sifatida turgan edi, tasdiqlangan alifboda esa 28 ta harf va tutuq belgisi bor — unga joy qolmadi.

Yangi harflarni qanday teriş mumkin

Mac sozlamalaridagi kabi terilmani tanlang va tizimingiz uçun yuklab oling.

Terilmani tanlang

Yangi harflar harf qatorining öng tomonidagi öz tugmalarida turadi — turk klaviaturasidagi kabi. Bitta bosiş bilan, qöşimça tugmasiz teriladi.

[ğ;ş]ö'ç
ʼ`
1
2
3№
4
5
6
7
8
9
0
-–
=≠
⌫
Tab
q
w
e
r
t
y
u
i
o
p
ğ[
ö]
;\
Caps
a
s
d
f
g
h
j
k
l
ş;
ç'
Enter
Shift
z
x×
c
v
b
n
m
,<
.>
/…
Shift
Ctrl
Win
Alt
AltGr
Ctrl

Shift yoki Option/AltGr tugmasini bosib turing — sxema nima terilişini körsatadi. Yangi harfli tugmalar yaşil rangda.

Arxivda törttala terilma bor — örnatişda keraklilarini tanlang.

Bunga qanday kelindi

Islohot 2018-yildan beri muhokama qilinmoqda. 2020-yilda prezident oʻzbek tilini rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish toʻgʻrisida farmon imzoladi, 2021-yilda esa hukumat lotin yozuviga bosqichma-bosqich oʻtish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Alifboni ishlab chiqish uchun ishchi guruh tuzildi: 2023-yil sentyabrda u islohotning bir variantini taqdim etgan edi — “Oʻ” oʻrniga “Õ”, “Ch” oʻrniga esa “C” harfi taklif qilingan edi. Qonunchilik palatasi 2026-yilda qabul qilgan variantga esa boshqa belgilar kirdi: Ö, Ğ, Ş va Ç.

Islohotning asosiy argumenti — matn terishni soddalashtirish: “oʻ” va “gʻ” klaviaturada ikki marta bosishni talab qiladi (harf va apostrof), turli shrift va klaviatura tartiblarida apostrofning har xil koʻrinishi esa bir xil soʻzning har xil yozilishiga olib keladi. Ş va Ğ harflari oʻzbek lotin yozuvining oldingi versiyalarida allaqachon qoʻllanilgan.

Hozirgi holat va ötiş davri

ZRU-1184-son qonun 2026-yil 21-oktyabrda imzolandi va eʼlon qilingandan olti oy ötib — 2027-yil 22-aprelda kuçga kiradi. Ötiş bosqiçma-bosqiç: ilgari rasmiylaştirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qoğozlar yuridik kuçini saqlaydi; lavhalar, körsatkiçlar, binolardagi gerblar va davlat organlarining boşqa atributlaridan ular yaroqsiz holga kelgunga qadar yoki qonunni amalga oşiriş dasturi belgilaydigan muddatgaça foydalaniş mumkin. Heç narsa bir keçada almaştirilmaydi, tarmoq muddatlari esa öşa dastur bilan birga eʼlon qilinadi.