UzLocal
2026-yil 21-oktyabrda imzolangan · 2027-yil 22-aprelda kuchga kiradi

Yangi oʻzbek alifbosi

2026-yil 21-oktyabrda prezident yangi oʻzbek alifbosi toʻgʻrisidagi qonunni imzoladi: 26 ta harf va uchta harf birikmasi oʻrniga 28 ta harf va tutuq belgisi. Toʻrtta harf birikmasi diakritik belgili harflarga almashadi, meʼyorlar 2027-yil 22-aprelda kuchga kiradi.

Nima oʻzgaradi

Amaldagi 26 harf va uchta harf birikmasi oʻrniga alifbo 28 harf va bitta apostrofdan iborat boʻladi. Faqat toʻrtta birikma oʻzgaradi — qolgan harflar oʻzgarishsiz qoladi.

AvvalgiYangiMisol
  • Sh shŞ şshakar → şakar
  • Ch chÇ çchoy → çoy
  • Oʻ oʻÖ öOʻzbekiston → Özbekiston
  • Gʻ gʻĞ ğgʻoya → ğoya

NG masalasi yopildi: u endi alohida harf emas. 2021-yilgi loyihada u alohida belgi sifatida turgan edi, tasdiqlangan alifboda esa 28 ta harf va tutuq belgisi bor — unga joy qolmadi.

Yangi harflarni qanday terish mumkin

Mac sozlamalaridagi kabi terilmani tanlang va tizimingiz uchun yuklab oling.

Terilmani tanlang

Yangi harflar harf qatorining oʻng tomonidagi oʻz tugmalarida turadi — turk klaviaturasidagi kabi. Bitta bosish bilan, qoʻshimcha tugmasiz teriladi.

[ğ;ş]ö'ç
ʼ`
1
2
3№
4
5
6
7
8
9
0
-–
=≠
⌫
Tab
q
w
e
r
t
y
u
i
o
p
ğ[
ö]
;\
Caps
a
s
d
f
g
h
j
k
l
ş;
ç'
Enter
Shift
z
x×
c
v
b
n
m
,<
.>
/…
Shift
Ctrl
Win
Alt
AltGr
Ctrl

Shift yoki Option/AltGr tugmasini bosib turing — sxema nima terilishini koʻrsatadi. Yangi harfli tugmalar yashil rangda.

Arxivda toʻrttala terilma bor — oʻrnatishda keraklilarini tanlang.

Bunga qanday kelindi

Islohot 2018-yildan beri muhokama qilinmoqda. 2020-yilda prezident oʻzbek tilini rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish toʻgʻrisida farmon imzoladi, 2021-yilda esa hukumat lotin yozuviga bosqichma-bosqich oʻtish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Alifboni ishlab chiqish uchun ishchi guruh tuzildi: 2023-yil sentyabrda u islohotning bir variantini taqdim etgan edi — “Oʻ” oʻrniga “Õ”, “Ch” oʻrniga esa “C” harfi taklif qilingan edi. Qonunchilik palatasi 2026-yilda qabul qilgan variantga esa boshqa belgilar kirdi: Ö, Ğ, Ş va Ç.

Islohotning asosiy argumenti — matn terishni soddalashtirish: “oʻ” va “gʻ” klaviaturada ikki marta bosishni talab qiladi (harf va apostrof), turli shrift va klaviatura tartiblarida apostrofning har xil koʻrinishi esa bir xil soʻzning har xil yozilishiga olib keladi. Ş va Ğ harflari oʻzbek lotin yozuvining oldingi versiyalarida allaqachon qoʻllanilgan.

Hozirgi holat va oʻtish davri

ZRU-1184-son qonun 2026-yil 21-oktyabrda imzolandi va eʼlon qilingandan olti oy oʻtib — 2027-yil 22-aprelda kuchga kiradi. Oʻtish bosqichma-bosqich: ilgari rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qogʻozlar yuridik kuchini saqlaydi; lavhalar, koʻrsatkichlar, binolardagi gerblar va davlat organlarining boshqa atributlaridan ular yaroqsiz holga kelgunga qadar yoki qonunni amalga oshirish dasturi belgilaydigan muddatgacha foydalanish mumkin. Hech narsa bir kechada almashtirilmaydi, tarmoq muddatlari esa oʻsha dastur bilan birga eʼlon qilinadi.