Tipografiya · § 9
Mahalliylashtirish: interfeysni oʻzbek tiliga moslash
Mahalliylashtirish — dastur, sayt, ilova yoki oʻyinni muayyan til va mamlakat foydalanuvchilariga moslash jarayoni. U tarjimadan kengroq: matn bilan birga sana va vaqt, son va valyuta formatlari, manzil, telefon raqami, ismlar, rasm va misollar ham mahalliy meʼyor va odatlarga keltiriladi. Natijada interfeys chet tildan oʻgirilgandek emas, boshidanoq oʻzbek tilida yozilgandek tuyulishi kerak. Inglizcha localization (qisqacha L10n) atamasi oʻzbek tilida mahalliylashtirish deb beriladi; “lokalizatsiya” shaklidan qochgan maʼqul.
Mahalliylashtirish tarjimadan nimasi bilan farq qiladi
| Nima oʻzgaradi | Faqat tarjima | Mahalliylashtirish |
|---|---|---|
| Matn | soʻzma-soʻz oʻgirilgan | maʼno va ohang saqlangan, gap oʻzbekcha tuzilgan |
| Sana | 11/16/2026 | 2026‑yil 16‑noyabr yoki 16.11.2026 |
| Pul | $50; 1,500.50 | 50 $; 1 500,50 (Oʻzbekiston auditoriyasi uchun — 50 000 soʻm) |
| Misollardagi ism va manzillar | John Smith, Baker Street | Aziz Karimov, Amir Temur koʻchasi, 15‑uy |
| Atamalar | har safar har xil | lugʻat (glossariy) asosida bir xil |
Til meʼyori va yozuv
Interfeys adabiy oʻzbek tilida yoziladi: sheva soʻzlari boshqa viloyat aholisiga tushunarsiz boʻlishi mumkin, matn esa har qanday hududda birdek tabiiy oʻqilishi kerak. Bir mahsulotda bitta yozuv — lotin yoki kirill — tanlanadi va ular aralashtirilmaydi. Lotin yozuvida oʻ va gʻ harflari ʻ belgisi (U+02BB), tutuq belgisi esa ʼ (U+02BC) bilan yoziladi. Ular oʻrniga qoʻyilgan toʻgʻri apostrof yoki qoʻshtirnoq soʻzni boʻlaklarga ajratadi, qidiruv va satr koʻchirishni buzadi (batafsil — apostroflar haqidagi darsda).
Grammatik moslash
Oʻzbek tilida predloglar yoʻq: ularning vazifasini kelishik qoʻshimchalari va koʻmakchilar bajaradi, kesim esa gap oxirida turadi, shuning uchun asl matn tuzilishi koʻchirilmaydi. Grammatik jins ham yoʻq: ruscha “добавил / добавила” kabi shakllar bitta qoʻshdi shakli bilan beriladi. Sondan keyin ot birlikda qoladi (1 ta fayl, 5 ta fayl), shuning uchun inglizcha 1 file / 5 files kabi koʻplik variantlari oʻzbekchada odatda bir xil boʻladi. Birikmada -lar qoʻshimchasi odatda bir marta qoʻshiladi: Hisoblar sozlamalari emas, Hisob sozlamalari.
| Asl matn | Toʻgʻri | Xato |
|---|---|---|
| От: / From: | Kimdan: | Dan: |
| Кому: / To: | Kimga: | Ga: |
| Открыть с помощью… / Open with… | Ochish: | … bilan ochish |
| Нажмите «Скачать», чтобы сохранить файл на диск. | Faylni diskka saqlash uchun “Yuklab olish” tugmasini bosing. | “Yuklab olish” tugmasini bosing, faylni saqlash uchun diskka. |
Mahalliy formatlar
| Format | Yozilishi | Izoh |
|---|---|---|
| Toʻliq sana | 2026‑yil 16‑noyabr | sondan keyin ajralmas defis, oy kichik harf bilan |
| Qisqa sana | 16.11.2026 | kun.oy.yil |
| Vaqt | 14:30; 10:00–18:00 | 24 soatlik format, AM/PM ishlatilmaydi |
| Hafta | dushanba, seshanba … yakshanba | dushanbadan boshlanadi, kunlar kichik harf bilan |
| Sonlar | 10 000; 2,5 | xonalar ajralmas boʻshliq, kasr vergul bilan |
| Pul | 50 000 soʻm; 50 $ | valyuta sondan keyin |
| Telefon | +998 90 123‑45‑67 | mamlakat kodi +998 |
Madaniy moslash va atamalar
Misollardagi ism, manzil va vaziyatlar oʻzbek foydalanuvchisiga tanish boʻlsin: John Smith oʻrniga Aziz Karimov yoki Malika Yusupova tabiiyroq (bunday almashtirishni buyurtmachi bilan kelishib oling). Valyuta, oʻlchov birliklari va havolalar ham auditoriyaga qarab tekshiriladi. Atamalar lugʻatdan olinadi va butun mahsulotda bir xil ishlatiladi: bir joyda Sozlamalar, boshqa joyda Parametrlar deyilsa, foydalanuvchi adashadi. Yangi matn avval tarjima qilingan elementga ishora qilsa, uning mavjud tarjimasidan foydalaning. Brend va mahsulot nomlari tarjima qilinmaydi; kelishik qoʻshimchasi ularga ʼ belgisi orqali yoki umumiy soʻz yordamida qoʻshiladi.
Kamalak Payʼdan toʻlash yoki Kamalak Pay ilovasi orqali toʻlash (shartli nom). Xato: Kamalak Pay'dan, Kamalak Pay’dan, Kamalak Pay-dan. Konstruktorga oʻtish — element avval Konstruktor deb tarjima qilingan boʻlsa, Builderʼga oʻtish deb yozmang.
Kontekstda tekshirish
Mahalliylashtirish ekranda yakunlanadi. Tarjimani skrinshotda yoki ilovaning oʻzida koʻring: satr sigʻdimi, tugma sarlavha bilan mos keladimi, oʻzgaruvchi oʻrniga haqiqiy qiymat qoʻyilganda gap toʻgʻri chiqyaptimi, sana va son formatlari toʻgʻrimi. Nuqtasiz 2–4 soʻzli alohida satr koʻpincha tugma yoki sarlavha boʻladi; kontekstsiz uni grammatik xato bilan tarjima qilish oson, shuning uchun shubha boʻlsa, oldindan koʻrish rejimini yoqing yoki buyurtmachidan soʻrang.
UzLocal maʼlumotnomasi. Iqtibos keltirganda ushbu sahifaga havola bering.
Boʻlimning barcha darslari
- §1Qoʻshtirnoqlar: “ ” va ichki ‘ ’
- §2Boʻshliqlar va ajralmas boʻshliq
- §3Sonlar, sanalar, vaqt va pul birliklari yozilishi
- §4Tire, qisqa tire va defis
- §5Apostroflar: oʻ, gʻ (ʻ) va tutuq belgisi (ʼ)
- §6Sarlavhalar va bosh harflar
- §7Interfeys matni: tugmalar, murojaat, ohang
- §8Interfeys tipografikasi
- §9Mahalliylashtirish: interfeysni oʻzbek tiliga moslash
- §10Qisqartmalar va abbreviaturalar: AQSh, MChJ, YTT
