Tipografiya · § 7
Interfeys matni: tugmalar, murojaat, ohang
Interfeys matni (mikromatn, UX‑matn) — sayt, ilova yoki dasturdagi tugma, menyu bandi, sarlavha, maydon nomi, bildirishnoma va xato xabarlarining qisqa matnlari. Ular ekranda nima boʻlayotganini va keyin nima qilish kerakligini tushuntiradi. Yaxshi interfeys matnini oʻqigan odam oʻylanib qolmasdan kerakli amalni bajaradi. Tinish va maxsus belgilar interfeys tipografikasi darsida, sana va valyuta kabi meʼyorlar esa mahalliylashtirish darsida koʻriladi.
Ohang: rasmiy, lekin samimiy
Oʻzbekcha interfeysda faqat rasmiy, hurmatli ohang oʻrinli. Matn mahsulotni yaxshi biladigan va yordamga tayyor odamning nutqiday yangrasin: xushmuomala va aniq, lekin quruq ham, majburlovchi ham emas. Jargon, sheva soʻzlari va hazil mos kelmaydi: ular hammaga tushunarli emas, rasmiy muloqotdagi norasmiy ohang esa hurmatsizlik deb qabul qilinadi. Adabiy tilda yozing. “Eng yaxshi”, “eng tez” kabi baholarni dalilsiz ishlatmang. Gapni asosiy fikrdan boshlang — koʻpchilik matnni koʻz yugurtirib oʻqiydi.
Murojaat: faqat “siz”
Foydalanuvchiga doim “siz” bilan murojaat qilinadi; “sen” qoʻpol eshitiladi va interfeysda ishlatilmaydi. Gap boshida kelmasa, siz va uning shakllari (sizga, sizning) kichik harf bilan yoziladi. Hurmat asosan feʼl qoʻshimchalarida ifodalanadi: buyruq maylida -ing (kiriting, tanlang), oʻtgan zamonda -dingiz (kiritdingiz), egalikda -ingiz (qurilmangiz). Shaxs qoʻshimchadan bilinib turgani uchun sizning, mening, biz olmoshlarini odatda tushirib qoldirgan maʼqul.
Xato: Parolni oʻzgartirding. → Toʻgʻri: Parolni oʻzgartirdingiz. Xato: Soʻrovnomani toʻldir. → Toʻgʻri: Soʻrovnomani toʻldiring. Ortiqcha: Sizning qurilmangiz hali tayyor emas. → Yaxshiroq: Qurilmangiz hali tayyor emas. Ortiqcha: Biz pochtangizga bildirishnoma yuboramiz. → Yaxshiroq: Pochtangizga bildirishnoma yuboramiz.
Tugmalar: harakat nomi shakli
Tugma, menyu bandi va buyruq nomlari -sh, -ish qoʻshimchali harakat nomi bilan yoziladi: Saqlash, Yuborish, Tizimga kirish. Buyruq shakli (Saqlang), -moq shakli (Saqlamoq) va shaxsli shakllar (Saqlayman) tugmaga mos emas. Bir menyudagi bandlar bir xil shaklda boʻladi: Elementni oʻchirish va Elementni nusxalash yonidagi yangi band Elementni joylash boʻladi, Elementni joylang emas. Yoʻriqnoma matnida esa buyruq mayli ishlatiladi: “Saqlash” tugmasini bosing.
| Asl matn | Toʻgʻri | Xato |
|---|---|---|
| Войти / Log in | Tizimga kirish | Kiring; Login |
| Зарегистрироваться / Sign up | Roʻyxatdan oʻtish | Akkaunt yarating |
| Удалить / Delete | Oʻchirish | Oʻchiring; Oʻchirmoq |
| Подробнее / Learn more | Batafsil | Koʻproq bilish |
| Да, удалить / Yes, delete | Ha, oʻchirilsin | Ha, oʻchirish; Ha, oʻchiraman |
Oxirgi qator alohida holat: “Ha, oʻchirish” turidagi tasdiqlash oynalarida majhul nisbatdagi -sin shakli qulay: Ha, oʻchirilsin; Ha, yuborilsin; Ha, saqlansin. Asosiy qoida esa: bir amal butun mahsulotda bir xil soʻz bilan ataladi.
Muvaffaqiyat va xato xabarlari
Muvaffaqiyat xabarida nima boʻlganini qisqa ayting: Fayl saqlandi, Xabar yuborildi; muvaffaqiyatli soʻzi va oddiy amal uchun tabrik odatda ortiqcha. Xato xabari nima boʻlganini va uni qanday tuzatishni aytadi. Foydalanuvchini ayblamang, shaxssiz tuzilma afzal: Notoʻgʻri kod kiritdingiz emas, Kod xato. Voy undovi va oʻta salbiy afsuski soʻzi kerak emas. Ilojsiz soʻzi amalni umuman bajarib boʻlmasligini bildiradi; qayta urinish mumkin boʻlsa, uni ishlatmang.
Tarmoq xatoligi. Internetga ulanishni tekshiring. Xabar yuborilmadi. Qayta urinib koʻring. Parol kamida 8 ta belgidan iborat boʻlishi kerak. Yordam xizmati bilan bogʻlaning.
Soddaroq, qisqaroq, kanselyaritsiz
| Ogʻir | Sodda | Nima tuzatildi |
|---|---|---|
| Matnni tahrir qilish ishlarini amalga oshirish lozim. | Matnni tahrirlang. | harakat nomlari zanjiri oʻrniga feʼl |
| Siz tomondan yangi parol kiritilishi kerak. | Yangi parolni kiriting. | majhul nisbat oʻrniga toʻgʻridan toʻgʻri murojaat |
| Ushbu ilova foydali hisoblanadi. | Bu ilova foydali. | ortiqcha hisoblanadi feʼli olib tashlandi |
| Agar parolni unutgan boʻlsangiz… | Parolni unutgan boʻlsangiz… | shart -sa qoʻshimchasida ifodalangan |
Oʻzingizni tekshiring: murojaat hamma joyda “siz” bilanmi; tugma va menyu bandlari bir xil harakat nomi shaklidami; bir tushuncha sinonimlarsiz, bitta soʻz bilan atalganmi; xato xabari ayblamasdan sabab va yechimni aytadimi; gaplar qisqa, kesim oxirida turibdimi. Soʻng matnni ekranda oʻqing: tugma sarlavha bilan birga mazmunli boʻlishi kerak.
UzLocal maʼlumotnomasi. Iqtibos keltirganda ushbu sahifaga havola bering.
Boʻlimning barcha darslari
- §1Qoʻshtirnoqlar: “ ” va ichki ‘ ’
- §2Boʻshliqlar va ajralmas boʻshliq
- §3Sonlar, sanalar, vaqt va pul birliklari yozilishi
- §4Tire, qisqa tire va defis
- §5Apostroflar: oʻ, gʻ (ʻ) va tutuq belgisi (ʼ)
- §6Sarlavhalar va bosh harflar
- §7Interfeys matni: tugmalar, murojaat, ohang
- §8Interfeys tipografikasi
- §9Mahalliylashtirish: interfeysni oʻzbek tiliga moslash
- §10Qisqartmalar va abbreviaturalar: AQSh, MChJ, YTT
