Bolgar tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Bolgar tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Kirill yozuvidagi bolgar matni (щ, ъ, ь harflari bilan) qabul qilinadi; lotin harflari, raqamlar va tinish belgilari oʻzgarishsiz qoladi.
Bolgar harflarining deyarli barchasi ruscha harflar bilan bir xil va birma‑bir beriladi, qoʻsh undoshlar saqlanadi. Faqat щ, ъ harflari hamda ьо, йо birikmalari oʻzgaradi. щ harfi doim шт tarzida yoziladi: Пещера → Пештера, Свищов → Свиштов.
ьо birikmasi ё tarzida beriladi: Гроздьово → Гроздёво, Гьончо → Гёнчо; kishi ismlarining oxirida esa u saqlanadi: Ботьо → Ботьо, Кръстьо → Крыстьо. йо birikmasi soʻz boshida oʻzgarmaydi (Йонково → Йонково), soʻz oʻrtasida va oxirida esa ё boʻladi: Змейово → Змеёво, Бойо → Боё.
ъ harfi koʻp hollarda ы tarzida beriladi: Търново → Тырново, Върбан → Вырбан. Soʻz boshida u и boʻladi (Ъглен → Иглен), ж, ш va ц harflaridan keyin esa е boʻladi (Жълтуша → Желтуша, Църква → Церква). “българ-” oʻzagida о, “първ-” oʻzagida е yoziladi: България → Болгария, Първомай → Первомай. Ayrim soʻzlar ruscha oʻzak boʻyicha beriladi: Гълъб → Голубь, Ъгъл → Угол, Лъчезар → Лучезар.
Kishi ismlarining oxirida undoshlar orasidagi ъ tushib qoladi: Александър → Александр, Димитър → Димитр. Bir qator ismlar uchun anʼanaviy ruscha yozilish qabul qilingan: Петър → Пётр, Георги → Георгий, Алекси → Алексей, Никола → Николай, Илия → Илья, Емил → Эмил, Олга → Ольга, Татяна → Татьяна, Кръста → Криста.
-ски bilan tugaydigan familiyalar oʻzgarishsiz beriladi va rus tilida turlanmaydi: Джамбазски → Джамбазски, Левски → Левски. Bir necha soʻzdan iborat geografik nomlarda barcha soʻzlar bosh harf bilan yoziladi va chiziqcha bilan bogʻlanadi: Царев дол → Царев-Дол, Велико Търново → Велико-Тырново, Стара Загора → Стара-Загора.
Hamma narsani ham yozilishning oʻzidan aniqlab boʻlmaydi. Qoʻshma geografik nom atama (дол, баня, планина…) yoki odatiy aniqlovchi (Велико, Стара, Горна…) orqali taniladi, shuning uchun ikki oddiy soʻzdan iborat nom chiziqchasiz qoladi: uni ism va familiyadan ajratib boʻlmaydi. ъ harfi -дър va -тър bilan tugaydigan soʻzlarda tushirib qoldiriladi, lekin dastur bu soʻz kishi ismi ekanini bila olmaydi. Soʻz oxiridagi artikl (-ът, -та, -то, -те) oʻz holicha qoladi. Qoidalarga mos kelmaydigan, tarixan shakllangan nomlarni lugʻatlar boʻyicha tekshirish kerak.
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
