Koreys tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Koreys tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Xangil (jumladan, tarkibiy chamo koʻrinishidagi eskirgan harflar) va lotin yozuvi — yangi romanizatsiya (Jeju-do, Moon Jae-in), Makkyun — Rayshauer tizimi (Pʼyŏngyang) hamda familiyalarning odatiy yozuvlari (Kim, Park, Lee); xancha va koreyscha boʻlmagan soʻzlar oʻzgarishsiz qoladi.
Koreyscha ism va nomlar Konsevich tizimi boʻyicha beriladi: asos qilib yozuv emas, talaffuz olinadi, shu sababli bitta harf soʻzdagi oʻrniga qarab turlicha oʻqiladi. Soʻz boshidagi ㄱ, ㄷ, ㅂ, ㅈ — к, т, п, ч; unlilar orasida va sonor undoshlardan (м, н, ль) keyin — г, д, б, дж; boʻgʻin oxirida — к, т, п, т: 부산 → Пусан, 제주 → Чеджу, 한강 → Ханган, 백제 → Пэкче. Nafasli ㅋ, ㅌ, ㅍ, ㅊ — кх, тх, пх, чх, qoʻshaloq undoshlar — кк, тт, пп, сс, чч: 평창 → Пхёнчхан.
Unlilar: ㅓ va ㅗ → о, ㅕ va ㅛ → ё, ㅡ → ы, ㅐ → э, ㅔ → е, ㅚ va ㅞ → ве, ㅟ → ви, ㅝ → во, ㅘ → ва. Soʻz boshida “Йо” va “Йе” yoziladi: 용인 → Йонъин, 여주 → Йоджу, 예산 → Йесан (kishi ismlarida — Ё: 김연아 → Ким Ёна). ㅢ undoshsiz kelsa — “ый”, undoshdan keyin — “и”: 정의당 → Чоныйдан, 신익희 → Син Икхи. Boʻgʻin oxiridagi ㅇ — “н”, и, я, ё, ю oldidan — “нъ”: 종인 → Чонъин.
Boʻgʻinlar tutashuvida undoshlar jadval boʻyicha moslashadi: ㄱ + ㄴ, ㄹ, ㅁ → нн, нн, нм (백린 → Пэннин, 국민 → Кунмин), ㄴ + ㄹ → лл (신라 → Силла, 전라 → Чолла), ㅇ + ㄹ → нн (종로 → Чонно), ㅂ + ㄹ → мн (압록강 → Амноккан), ㄹ + ㅎ → рх (실학 → сирхак). Boʻgʻin oxiridagi ㄹ — “ль”, unli oldidan — “р”: 철마 → Чхольма, 더불어 → Тобуро.
Ismlar: familiya alohida, ism esa bitta soʻz qilib yoziladi; xangilda qoʻshib yozilgan toʻliq ism avtomatik ajratiladi: 문재인 → Мун Джэин, 제갈성렬 → Чегаль Соннёль. Familiya unli, н yoki м bilan tugasa, ismning birinchi undoshi jarangli boʻladi: 한국영 → Хан Гугён, 김종인 → Ким Джонъин, lekin 박근혜 → Пак Кынхе. 이/리 va 임/림 familiyalari — Ли va Лим; 류/유, 로/노, 량/양 — Ю, Но, Ян; 최 — Чхве, 신 — Син.
Geografik nomlar: bir boʻgʻinli atama nom bilan qoʻshib yoziladi (한강 → Ханган, 백두산 → Пэктусан, 제주도 → Чеджудо), ammo ikki va undan ortiq boʻgʻinli nomdan keyingi 시, 군, 구, 읍, 면 tushirib qoldiriladi: 김해시 → Кимхэ, 수영구 → Суён (bir boʻgʻinli nomda saqlanadi: 북구 → Пукку). Ikki boʻgʻinli atamalar va viloyat nomlarining qismlari defis orqali, bosh harf bilan yoziladi: 전라북도 → Чолла-Пукто, 태백산맥 → Тхэбэк-Санмэк. Sonlar: 종로 1가 → Чонно-1[иль]-га.
Anʼanaviy yozuvlar lugʻatdan olinadi: 서울 → Сеул, 평양 → Пхеньян, 김일성 → Ким Ир Сен, 김정일 → Ким Чен Ир. Xangilda yozilgan soʻzlar bosh harf bilan beriladi, turdosh atamalar bundan mustasno (시조 → сиджо, 양반 → янбан). Lotin yozuvi yangi romanizatsiya boʻyicha oʻqiladi (Jeju-do → Чеджудо, Moon Jae-in → Мун Джэин), familiyalarning odatiy yozuvlari (Kim, Park, Lee, Choi) ham taniladi. Qoʻshma soʻzlardagi undoshlarning kuchayishini, noodatiy ismlarda familiya chegarasini va lotin yozuvidagi “ng” qanday oʻqilishini (Hangang yoki Jeongeum) yozuvdan aniqlab boʻlmaydi — bunday hollarda boʻsh joy yoki defis qoʻying.
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
