Shved tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Shved tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Lotin yozuvidagi shved matni (å, ä, ö harflari bilan; eski aa, ae, oe yozuvlari å, ä, ö deb oʻqiladi) qabul qilinadi; bir necha soʻz, tinish belgilari va chiziqcha bilan yozilgan ismlarni ham kiritish mumkin.
Unlilar: a → а, u → у, å (eski yozuvda aa) → о. e harfi soʻz boshida va unlilardan keyin (i, y dan tashqari) э, boshqa oʻrinlarda е tarzida beriladi; ä va ö soʻz boshida va unlidan keyin э, undoshdan keyin esa е va ё boʻladi; y soʻz boshida и, unlidan keyin й, undoshdan keyin ю; unlidan keyingi i — й. Ayollar ismlarida unlidan keyin kelgan soʻz oxiridagi a harfi я deb yoziladi. Misollar: Eckerberg → Эккерберг, Gabrielsson → Габриельссон, Älmeby → Эльмебю, Härnösand → Хернёсанд, Öström → Эстрём, Malmö → Мальмё, Ylander → Иландер, Ny → Ню, Kainberg → Кайнберг, Linnea → Линнея.
o harfi talaffuzga qarab beriladi: [o] → о, [u] → у, talaffuzni esa yozuvdan har doim ham aniqlab boʻlmaydi. Vosita birinchi (urgʻuli) boʻgʻinda bitta undosh oldidan, unli oldidan va oʻzak oxirida o harfini [u] deb oladi: Mora → Мура, Olof → Улоф, Moberg → Муберг, Borås → Бурос; ikki undosh oldidan va urgʻusiz boʻgʻinlarda esa [o] deb oladi: Holm → Хольм, Norrland → Норрланд, Jakobson → Якобсон. Maqolada sanalgan [u] li familiya qoʻshimchalari (-bo, -crona, -od, -og, -ohm, -om, -rot, -roth, -torn: Plog → Плуг, Beljom → Бельюм) hamda koʻp uchraydigan oʻzaklar alohida hisobga olingan: skog → скуг, blom → блум, bro → бру, nord → нурд, stor → стур. oo va ó yozuvlari о ni beradi (Roosval → Росваль), ou → у.
j harfi keyingi unli bilan qoʻshilib ketadi: soʻz boshida va unlidan keyin я, йе, йи, ю (йо), йю, йё hosil boʻladi (Jakobson → Якобсон, Jensen → Йенсен, Julius → Юлиус, Jörgenson → Йёргенсон), undoshdan keyin shu birikmalar ь orqali (Björklund → Бьёрклунд, Spjut → Спьют, Solja → Солья), qoʻshma soʻz qismlari tutashgan joyda esa ъ orqali yoziladi (Storjorden → Стуръюрден, Oxdjupet → Уксъюпет). Soʻz boshida j oldidagi d, g, h va l berilmaydi: Djurberg → Юрберг, Hjorth → Юрт, Ljungkvist → Юнгквист. Ayrim geografik nomlarda jä birikmasi е boʻladi: Jämtland → Емтланд.
Shipildoq va yumshoq undoshlar: sj, skj, stj va sch → ш, kj va tj → ч; urgʻuli boʻgʻinda e, i, y, ä, ö oldidagi k → ч, shu oʻrindagi sk → ш, g esa е, йи, йю, йё ni beradi. Misollar: Sjöman → Шёман, Skjöld → Шёльд, Kjellberg → Чельберг, Tjerneld → Чернельд, Kettilsröd → Четтильсрёд, Linköping → Линчёпинг, Skellefteå → Шеллефтео, Gärdstam → Ердстам, Gidlund → Йидлунд, Götherström → Йётерстрём. -tion va -(s)sion qoʻshimchalari шун (station → сташун), baʼzan чун (nation → начун) tarzida beriladi. Oʻzlashgan ismlarda qattiq undosh saqlanadi: Kent → Кент, Kiruna → Кируна, Georg → Георг.
h harfi faqat unli oldidan oʻqiladi (Handels → Хандельс, Carlshamn → Карлсхамн); hj, hv, th birikmalarida, undoshlar oldidan va soʻz oxirida undoshdan keyin u berilmaydi: Sahlgren → Сальгрен, Lindh → Линд, Thunberg → Тунберг. c harfi e, i, y oldidan с, boshqa hollarda к boʻladi; ch → к (Christina → Кристина), ck → кк, undosh yonida esa к (Eckerberg, Lickfett → Ликфетт); ph → ф, qu va qv → кв, x → кс, z → с (Zetterlund → Сеттерлунд), tz → ц, unlilar orasida тц (Krantz → Кранц, Titze → Титце); eski yozuvdagi f hamda fv → в (Gustaf → Густав, Arfvedsson → Арведссон).
l harfi undosh oldidan va soʻz oxirida ль, unli oldidan л tarzida yoziladi; ll soʻz oxirida лль, undosh oldidan ль yoki лль boʻladi: Valter → Вальтер, Agrell → Агрелль, Tallgren → Талльгрен, Skyllberg → Шюльберг. Anʼanaga koʻra Карл ismi va undan yasalgan familiyalar yumshatish belgisisiz yoziladi (Karlsson → Карлссон). Qoʻsh undoshlar saqlanadi. Qoʻshma ismning qismlari hamda af, de, von yordamchi soʻzlari chiziqcha bilan qoʻshib yoziladi: David Harald Vilgot Sjöman → Давид-Харальд-Вильгот Шёман, de Geer → де-Гер. Anʼanaviy shakllar (Стокгольм, Гётеборг, Нобель) va oʻzlashgan ismlar (Charles → Чарльз, Maud → Мод, Koch → Кох) istisnolar roʻyxatidan olinadi; urgʻu, o harfining oʻqilishi va qoʻshma soʻz qismlarining chegarasi yozuvdan faqat taxminan aniqlanadi, shuning uchun kam uchraydigan ismlarni manbalar boʻyicha tekshirib olgan maʼqul.
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
