Gruzin tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Gruzin tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Mxedruli yozuvidagi gruzincha matn qabul qilinadi (mtavruli bosh harflari bilan yozilgan soʻzlar bosh harflarda beriladi, cherkov yozuvi xutsuri ham tushuniladi); bir nechta soʻz, tinish belgilari va chiziqchali ismlar ham boʻlishi mumkin.
Harflar birga bir beriladi: ა → а, ბ → б, გ → г, დ → д, ვ → в, ზ → з, ლ → л, მ → м, ნ → н, ო → о, ჟ → ж, რ → р, ს → с, უ → у, შ → ш (თბილისი → Тбилиси, ბათუმი → Батуми, ჟინვალი → Жинвали). Gruzin yozuvida bosh harflar yoʻq, shuning uchun har bir soʻz bosh harf bilan yoziladi: შოთა რუსთაველი → Шота Руставели.
Nafasli va portlovchi undoshlar rus tilida farqlanmaydi: თ va ტ → т, ფ va პ → п, ქ, კ va ყ → к, ც va წ → ц, ჩ va ჭ → ч (ფოთი → Поти, ქუთაისი → Кутаиси, ყაზბეგი → Казбеги, წერეთელი → Церетели, ჭიათურა → Чиатура). ღ harfi г, ხ va ჰ harflari х, ძ harfi дз, ჯ harfi дж bilan beriladi: სიღნაღი → Сигнаги, მცხეთა → Мцхета, ვარძია → Вардзиа, ჯუღაშვილი → Джугашвили.
ე harfi soʻz boshida э, boshqa oʻrinlarda е boʻladi: ერეკლე → Эрекле, ედუარდ შევარდნაძე → Эдуард Шеварднадзе, ჩრდილოეთი → Чрдилоети. Qoʻshaloq harflar saqlanadi: სააკაშვილი → Саакашвили.
Soʻz oxirida unlidan keyin kelgan ია birikmasi я harfi bilan beriladi: შენგელაია → Шенгелая, ცხაკაია → Цхакая. Undoshdan keyin va soʻz oʻrtasida иа saqlanadi: მესტია → Местиа, სამტრედია → Самтредиа, გამსახურდია → Гамсахурдиа, გუდიაშვილი → Гудиашвили. Familiyalardagi (Берия, Данелия) anʼanaviy -ия shaklini yozuvga qarab aniqlab boʻlmaydi.
Geografik nomlar. Aniqlovchi sifatlar transkripsiya qilinadi va chiziqcha bilan yoziladi, ikkala qism ham bosh harf bilan boshlanadi: დიდი ლილო → Диди-Лило, ქვემო ქართლი → Квемо-Картли, წითელი წყარო → Цители-Цкаро. “Sharqiy”, “gʻarbiy”, “shimoliy” va “janubiy” aniqlovchilari tarjima qilinadi: დასავლეთის გუმისთა → Западная Гумиста. Bosh kelishikdagi nom yonida turgan geografik atama ham tarjima qilinadi (მთა უშბა → гора Ушба, ტბა რიწა → озеро Рица), qaratqich kelishigi asosida tuzilgan nom tarkibida esa transkripsiya qilinadi: ვარდისუბანი → Вардисубани.
Qoidalar anʼanaviy shakli boʻlmagan nomlarga qoʻllanadi. Hammaga maʼlum anʼanaviy nomlar roʻyxat boʻyicha beriladi: სოხუმი → Сухуми, ბორჯომი → Боржоми, მტკვარი → Кура, საქართველო → Грузия. Tarixiy oʻlkalar alohida kelganda anʼanaviy -ия qoʻshimchasini oladi (კახეთი → Кахетия, სამხრეთ ოსეთი → Южная Осетия), qoʻshma nomlar tarkibida esa qoidalar boʻyicha beriladi: სამცხე-ჯავახეთი → Самцхе-Джавахети, ზემო სვანეთი → Земо-Сванети. Qolgan anʼanaviy shakllarni (Георгий, Илья) qoʻlda almashtirish kerak. Oʻzbekcha shakl ruscha natijadan hosil qilinadi.
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
