UzLocal

Kanton tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya

Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.

Sinab koʻring:

Qanday yoziladi

Ism yoki soʻz kiriting — bu yerda uning ruscha va oʻzbekcha yozilishi chiqadi.

Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.

YUE

Kanton tilidan transkripsiya qoidalari

Nima kiritiladi: Kanton tilining lotin yozuvidagi shakli — yutpxin (Jyutping) yoki Yel transkripsiyasi, ohang raqamlari, ohang belgilari bilan yoki ohangsiz (Hoeng1gong2, Hēunggóng, Hoenggong); boʻgʻinlar qoʻshib, defis yoki apostrof orqali yoziladi. Gonkongdagi rasmiy yozuvlar (Lee, Chow, Tsuen Wan) taxminan oʻqiladi; iyerogliflar oʻzgarishsiz qoladi.

Kantoncha ism va nomlar Y. Koryakov va D. Shakura tizimi (2007) boʻyicha beriladi. Soʻz boʻgʻinlarga, boʻgʻin esa boshlangʻich undosh (initsial) va qolgan qismga (final) ajratiladi; bir soʻzning boʻgʻinlari qoʻshib yoziladi, ohanglar aks ettirilmaydi: Hoeng1gong2 → Хёнкон, Lei5 Siu2-lung4 → Лэй Сиулун.

Undoshlar: b, d, g → п, т, к; nafasli p, t, k → пх, тх, кх; z (Yel tizimida j) → ч, c (Yel tizimida ch) → чх; gw → ку, kw → кху; ng → нг, h → х, w → в, s → с: Daai6bou3 → Тайпоу, Tyun4mun4 → Тхюньмунь, Zim1saa1zeoi2 → Чимсачёй, Kwai4cing1 → Кхуайчхин, Gwong2dung1 → Куонтун.

Boʻgʻin oxiri: -n → нь, -ng → н, -m, -p, -t, -k → м, п, т, к (Waan1zai2 → Ваньчай, Wong4daai6sin1 → Вонтайсинь). Choʻziq aa va qisqa a bir xil, “а” shaklida beriladi. e unlisi → э, lekin ч va чх harflaridan keyin е yoziladi (dei → тэй, ceng → чхен); oe va eo (Yel tizimida eu) → ё, yu → ю: Soeng6seoi2 → Сёнсёй, Cyun4waan1 → Чхюньвань.

Boʻgʻin boshidagi yot (yutpxinda j, Yel tizimida y) unli bilan qoʻshilib ketadi: ja → я, je → е, jo va joe → ё, jyu → ю, ji boʻgʻini esa shunchaki “и” boʻladi: Jau4maa4dei2 → Яуматэй, Jyun4long5 → Юньлон. Boʻgʻin hosil qiluvchi burun undoshlari: m → м, ng → ын.

Agar boʻgʻin qattiq undosh bilan tugab, keyingisi unli bilan boshlansa, ular orasiga ъ qoʻyiladi: Cing1ji1 (Tsing Yi) → Чхинъи, Jyut6jyu5 → Ютъю; “нь” birikmasidan keyin belgi kerak emas (Zoeng1gwan1ou3 → Чёнкуаньоу). Bir nechta boʻgʻin maqoladagi jadvalda qanday yozilgan boʻlsa, shunday beriladi: daan → тан, deon → тён, teon → тхён, kwui → квуй, kwut → квут.

j harfi ikki xil oʻqiladi: yutpxinda bu yot (jan → янь), Yel tizimida esa ч (jàn → чань). Tizim matndagi belgilarga qarab aniqlanadi (z, c, oe — yutpxin; ch, y, eu, ohang belgilari — Yel); bunday belgilar boʻlmasa, j yutpxin boʻyicha oʻqiladi. Ohangsiz, qoʻshib yozilgan soʻzda boʻgʻin chegaralari har doim ham aniq boʻlmaydi — ohang raqamlari, defis yoki apostrof qoʻyish ishonchliroq; boʻshliq bilan ajratilgan boʻgʻinlar alohida soʻz hisoblanadi. Gonkongdagi rasmiy yozuvlar (Chow, Lee, Kwok, Tsuen) nafasli va nafassiz undoshlarni hamda ayrim unlilarni farqlamaydi, shuning uchun taxminan oʻqiladi: Lee → Лэй, Yuen → Юнь, Shui → Сёй, lekin Chow → Чхау (aniqrogʻi Чау, zau1 oʻqilishidan). Taniqli joy nomlari lugʻatdan olinadi (Tsim Sha Tsui → Чимсачёй, Mong Kok → Вонкок, Hong Kong → Гонконг); kanton boʻgʻinlariga ajralmaydigan soʻzlar oʻzgarishsiz qoladi.

Transkripsiyaning barcha tillari · 55