Birma tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Birma tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Birma yozuvi (Yunikod), ism va nomlarning odatiy lotincha yozuvi (Aung San Suu Kyi, Sittwe) hamda MLC transliteratsiyasi (aung hcan: cu. krany); bir nechta soʻz, tinish belgilari va chiziqchali nomlar ham qabul qilinadi.
Birmacha soʻz boʻgʻinlab oʻqiladi: bosh undosh, medial va final; tonlar aks ettirilmaydi. Bosh undoshlar maqoladagi jadval boʻyicha beriladi: nafasli ခ, ဆ, ထ, ဖ → кх, сх, тх, пх; ည → нь, င → нг, ရ va ယ → й, ဝ → у, သ → т. Unli belgisi boʻlmagan harf “а” bilan oʻqiladi: က → ка, မ → ма.
ျ va ြ medial belgilari undoshni yumshatadi (ပျောက် → пьау, မြ → мьа), ammo ကျ va ဂျ “чж”, ချ esa “чх” deb oʻqiladi (ကျော် → чжо). ွ belgisi “у” beradi (စစ်တွေ → Ситуэ), ှ belgisi sonor undosh oldidan “х” boʻladi (လှ → хла, မှာ → хма), ရှ esa “ш” deb oʻqiladi (ရှမ်း → Шан).
Boʻgʻin oxiridagi portlovchi undoshlar yozilmaydi, lekin unlini oʻzgartiradi: ကတ် → ка, က် → э, စ် → и, ိတ် va ိပ် → эй (စိတ် → сэй), ုတ် va ုပ် → оу, ိုက် → ай, ောက် → ау. Burun undoshlari “н” beradi: န်, မ်, ံ → ан (လမ်း → лан), င် va ဉ် → ин, ုန် → оун, ိန် → эйн (စိန် → сэйн), ိုင် → айн, ောင် → аун. Ochiq boʻgʻin unlilari: ာ → а, ီ → и, ူ → у, ေ → е (boʻgʻin boshida, “у” va “л” harflaridan keyin — э), ဲ va ယ် → э, ော va ို → о.
Biri ikkinchisining ostiga yozilgan harflar qoʻsh yoki qoʻshma undosh sifatida oʻqiladi: ဝိဇ္ဇာ → уизза, ကဏ္ဍ → канда, ကမ္ဘာ → камба, ပိဿာ → писса. Koʻp boʻgʻinli soʻz ichida unli yoki burun undoshidan keyin jarangsiz undosh jaranglilashadi: ကုတင် → кудин, မကွေး → Магуэ, သံတွဲ → Тандуэ; portlovchi final bilan tugagan boʻgʻindan keyin esa oʻzgarmaydi (စစ်ကိုင်း → Сикайн).
Birma yozuvida bosh harflar yoʻq, shuning uchun soʻz avtomatik ravishda bosh harf bilan yoziladi. Shaxs ismining qismlari alohida soʻzlardir: keng tarqalgan unsurlardan tuzilib, qoʻshib yozilgan ism qismlarga ajratiladi va jaranglilashmaydi (မင်းအောင်လှိုင် → Мин Аун Хлайн, ဦးနု → У Ну). Kitobiy ၍, ၌, ၎င်း, ၏ qisqartmalari йуэ, хнай, лэгаун, и deb oʻqiladi. Anʼanaviy shakllar saqlanadi: Mandalay → Мандалай, မြန်မာ → Мьянма, ရန်ကုန် → Янгон.
Odatiy lotincha yozuv ham xuddi shu muqobillar boʻyicha oʻqiladi: hk va kh → кх, ht → тх, hp va ph → пх, th → т, ky va gy → чж, ch → чх, w → у, boʻgʻin oxiridagi t, k, p yozilmaydi (Htin Kyaw → Тхин Чжо, Sittwe → Ситуэ, Tin Aung Myint Oo → Тин Аун Мьин У); MLC tizimidagi matn avval birma yozuviga oʻgiriladi. Unlilarning kuchsizlanishini, ည် belgisining oʻqilishini (и, е yoki э) va jaranglilashish yuz bergan yoki bermaganini yozuvning oʻzidan aniqlab boʻlmaydi, shuning uchun mashhur nomlarni maʼlumotnomalar bilan solishtirish tavsiya etiladi; Не Вин yoki Шведагон kabi oʻrnashgan shakllar maqola qoidalariga mos kelmaydi.
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
