Farer tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Farer tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Lotin yozuvidagi farer tilidagi matn (á, ð, í, ó, ú, ý, æ, ø harflari bilan); xorijiy familiyalarda ö, ä, å, ü, é harflari ham qabul qilinadi.
a, á, ey, ó, ú, æ unlilari choʻziq yoki qisqa oʻqiladi. Choʻziq oʻqilish — ochiq boʻgʻinda (jumladan, talaffuz qilinmaydigan undoshdan oldin), bitta talaffuz qilinadigan undoshdan oldin hamda kr, kl, pl, tr birikmalaridan oldin; qolgan hollarda unli qisqa oʻqiladi. Choʻziq: a → еа (soʻz boshida va unlidan keyin — эа), á → оа, ey → ей (эй), ó → оу, ú → у, æ → еа (эа); qisqa: a → а, á → о, ey → е (э), ó → ё, ú → ю, æ → а (Dalur → Деалур, Kambur → Камбур, Skálanes → Скоаланес, Hólmur → Хёльмур, Stóra → Стоура, Brúnna → Брюнна). a harfi faqat urgʻu ostida, yaʼni soʻzning yoki qoʻshma nom ikkinchi qismining birinchi boʻgʻinida choʻziq oʻqiladi (Hjallahagi → Чадлахеайи).
Qolgan unlilar: ei → ай, í va ý → уй (ý harfi k, g dan oldin → у), i va y → и, o → о, oy → ой (qisqa oʻqilganda r, k, g dan oldin hamda gj, ggj dan oldin → о); e va ø soʻz boshida va unlidan keyin (i dan tashqari) → э, undoshdan keyin → е va ё (Enniberg → Энниберг, Sørvágur → Сёрвоавур, Svínoy → Свуйной, Akraleiti → Эакралайти, Oyggj → Одж). ng, nk dan oldin a → е (Drangur → Дренгур); gv dan oldin ó → е, ú → и (Jógvan → Йегван, Dúgvan → Дигван). á, æ, ø dan keyin i → йи, a, á, æ, ø dan keyin u → ву (Træið → Треайи, Bláur → Блоавур).
Unlilar orasidagi ð va g: a, á, e, u, æ, ø dan keyin i dan oldin → й, u dan oldin → в (Boðin → Бойин, Suðuroy → Сувурой, Hagi → Хеайи, Vágur → Воавур); ð harfi i, y dan keyin unlidan oldin → й (Viðoy → Вийой). Boshqa holatlarda ð berilmaydi (Við → Ви, norð → нор), g esa a dan oldin va soʻz oxirida a, á, o, u, ø dan keyin talaffuz qilinmaydi (Dragasund → Дреасунд, vág → воа).
j ishtirokidagi birikmalar va yumshash: dj, gj, ggj → дж, hj, kj, kkj, tj → ч, sj, skj, stj → ш; e, i, y dan oldin k → ч, g → дж, sk → ш (Kirkja → Чирча, Tjaldavík → Чальдавуйк, Ketil → Четиль, Kellingin → Чедлинджин, Skipanes → Шипанес). “ай” deb oʻqiladigan ei digrafidan oldin yumshash boʻlmaydi (Geil → Гайль), e, i, y dan oldingi kk esa bitta ч bilan beriladi (bakki → бачи). Qolgan hollarda j soʻz boshida va unlidan keyin — й (ja → я, ju → ю), undoshdan keyin — ь (Jøkil → Йёчиль, Fámjin → Фомьин, fjall → фьядль).
Undoshlar: ll → дл, undoshdan oldin va soʻz oxirida — дль; l undoshdan oldin va soʻz oxirida → ль; rn → дн; ei, ey, oy dan keyin nn → дн; a, e, o, ø dan keyin vn → ун; hv → кв; r harfi s dan oldin hamda -nir, -nar artikllaridan oldin berilmaydi (Kallur → Кадлур, Koltur → Кольтур, horn → ходн, Oynna → Ойдна, havn → хаун, Hvalba → Квальба, Tórsgøta → Тоусгёта). Qoʻsh undoshlar unlilar orasida va soʻz oxirida saqlanadi, boshqa undosh yonida esa bitta harf yoziladi.
Anʼanaviy shakllar: Føroyar → Фарерские острова, Tórshavn → Торсхавн, nomlar tarkibidagi -fjørður → -фьордур (Fuglafjørður → Фуглафьордур), alohida fjørður soʻzi → фьорд. Alohida yoziladigan nom qismlari defis bilan birlashtiriladi: yordamchi soʻzlar (á, í, við, undir…) atrofida va stóra, lítla kabi aniqlovchilardan keyin (Stóra Dímun → Стоура-Дуймун, Úti á Núpi → Ути-оа-Нупи). Cheklovlar: qoʻshma nom qismlarining chegarasi yozuvdan koʻrinmaydi, shu sababli choʻziqlik butun soʻz boʻyicha aniqlanadi, choʻziq a li ikkinchi qismlar esa qisqa roʻyxat (-dalur, -hagi, -hamar, -stapi) asosida taniladi; bir necha soʻzdan iborat boshqa nomlar va “…-фьорд” shaklidagi fyord nomlari avtomatik hosil qilinmaydi; -sen, -son bilan tugaydigan familiyalarda s dan oldingi r saqlanadi (Petersen → Петерсен).
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
