Yunon tilidan rus va oʻzbek tiliga transkripsiya
Chet tillaridagi ismlar va nomlarni amaliy transkripsiya qoidalariga koʻra rus va oʻzbek tiliga (kirill, eski va yangi lotin) oʻgirish.
Asl til · 55
Qanday yoziladi
Amaliy transkripsiya qoidalarining avtomatik yaqinlashuvi, istisnolar lugʻati emas. Dialektal, oʻzlashma va leksik jihatdan mustahkamlangan variantlar (qoidalarning oʻzida ular ancha koʻp) hisobga olinmaydi va manbalar boʻyicha qoʻlda tekshirishni talab qilishi mumkin.
Yunon tilidan transkripsiya qoidalari
Nima kiritiladi: Yunon alifbosidagi hozirgi yunoncha matn — odatdagi urgʻu belgilari (ά, έ, ί …) va diereza (ϊ, ϋ) bilan yoki politonik yozuvda; bir nechta soʻz, tinish belgilari va chiziqchali nomlar ham qabul qilinadi.
Undoshlar: β → в, δ → д, θ → т, ξ → кс, ψ → пс, χ → х, τσ → ц, τζ → дз; qoʻsh undoshlar saqlanadi (Βασίλης → Василис, Ξάνθη → Ксанти, Τσάτσος → Цацос, Καζαντζάκης → Казандзакис, Αχιλλέας → Ахиллеас). σ harfi β, γ, δ, μ, ν oldidan з bilan beriladi: Σμόλικας → Змоликас. Birikmalar: γγ → нг, γξ → нкс, γχ → нх (Άγγελος → Ангелос, Αγχίαλος → Анхиалос). μπ, ντ, γκ digraflari soʻz boshida б, д, г, soʻz oʻrtasida мб, нд, нг, jarangsiz undosh oldidan esa мп, нк bilan beriladi (Μπάμπης → Бамбис, Ντίνος → Динос, Γκάνα → Гана, Έγκωμη → Энгоми). Oʻzlashma soʻzlarda va anʼanaviy yozuvlarda boshqacha boʻlishi mumkin: Ζαγκλιβέριον → Загливерион, Κωνσταντίνος → Константинос.
Unlilar: η, ι, υ, ει, οι, υι → и, ου → у, ω → о. ε harfi va αι digrafi soʻz boshida va unlidan keyin (ι, η, υ bundan mustasno) э, undoshdan hamda ι, η, υ harflaridan keyin е bilan beriladi (Έλβας → Элвас, Αιμίλιος → Эмилиос, Αλκαίος → Алкеос, Κριεζά → Криеза). αυ va ευ birikmalari unli va jarangli undosh oldidan ав, эв, jarangsiz undosh oldidan аф, эф boʻladi (Σταύρος → Ставрос, Ευδοκία → Эвдокия, Ευτύχιος → Эфтихиос). άι, άυ, όι yozuvlari alohida unlilar sifatida oʻqiladi: аи, ои.
Bitta undosh bilan urgʻuli unli orasidagi urgʻusiz “i” tovushi ь ga aylanadi, undan keyingi а va у esa я va ю boʻladi: Κρανιά → Кранья, Κολιάκι → Кольяки, Δασκαλειόν → Даскальон, Καρυά → Карья. Unlidan keyingi urgʻusiz ϊ harfi й bilan beriladi (Γάϊος → Гайос, Γάϊα → Гайя), urgʻu ostida va -ϊκος qoʻshimchasida esa и boʻladi (Μωραΐτικα → Мораитика, Ευβοϊκός → Эввоикос).
γ harfi undoshlar oldidan hamda α, ο, ω, ου oldidan г bilan beriladi (Γρηγόριος → Григориос). “e” va “i” tovushlari oldidan u yot tovushini beradi: soʻz boshida е, йи, я, йо, ю (Γερακινή → Еракини, Γίδες → Йидес, Γιαννιτσά → Яница, Γιούρα → Юра); unlidan keyin йе, йи, йя, йо, йю (Ρήγαιον → Рийеон, Πλάγια → Плайя, Παναγιούδα → Панайюда); undoshdan keyin ье, ьи, ья, ьо, ью (Πυργί → Пирьи, Μουργιά → Мурья, Κηπουργιό → Кипурьо).
Soʻz oxiridagi urgʻusiz -α “i” va “e” tovushlaridan keyin я bilan beriladi: Ευδοκία → Эвдокия, Μαρώνεια → Марония, Βέροια → Верия, Ρηχέα → Рихея, Ιστιαία → Истиея; undoshlar guruhidan keyingi -ιά ham shunday yoziladi (Γαβριά → Гаврия). νέα va τρία soʻzlari bundan mustasno. Geografik nomlardagi aniqlovchi soʻzlar chiziqcha bilan qoʻshib yoziladi: Νέα Ψαρά → Неа-Псара, Άνω Αχαΐα → Ано-Ахаия.
Qoidalar urgʻu belgisiga tayanadi, shuning uchun urgʻusiz yoki faqat bosh harflar bilan terilgan matn taxminiy beriladi (ΚΡΑΝΙΑ → КРАНИЯ). Rus tilidagi tarixiy nomlarni (Афины, Крит, Салоники) va soʻzning kelib chiqishini yozuvdan aniqlab boʻlmaydi: natija umumiy qoidalar boʻyicha chiqariladi (Αθήνα → Атина).
Transkripsiyaning barcha tillari · 55
- SQAlban tili
- ARArab tili
- HYArman tili
- EUBask tili
- MYBirma tili
- BGBolgar tili
- CSChex tili
- DADan tili
- ETEston tili
- FOFarer tili
- FIFin tili
- FAFors tili
- FRFransuz tili
- KAGruzin tili
- HIHind tili
- IDIndonez tili
- ENIngliz tili
- GAIrland tili
- ISIsland tili
- ESIspan tili
- ITItalyan tili
- KNKannada tili
- YUEKanton tili
- CAKatalan tili
- KOKoreys tili
- KUKurd tili
- KMKxmer tili
- LOLaos tili
- LVLatish tili
- LTLitva tili
- LALotin tili
- MKMakedon tili
- MGMalagasi tili
- MLMalayalam tili
- DENemis tili
- NLNiderland tili
- NONorveg tili
- AZOzarbayjon tili
- PLPolyak tili
- PTPortugal tili
- RORumin tili
- SRSerb-xorvat tili
- SVShved tili
- SKSlovak tili
- SLSloven tili
- THTay tili
- TETelugu tili
- BOTibet tili
- TRTurk tili
- CYValliy tili
- HUVenger tili
- VIVyetnam tili
- ZHXitoy tili
- JAYapon tili
- ELYunon tili
